Intermitterende sondage is een procedure waarbij een katheter (dun plastic buisje, sonde) tijdelijk in de blaas wordt ingebracht om urine af te voeren en de blaas op die manier te ledigen.

Indien de patiënt dit zelf uitvoert, spreken we van autosondage of zelfkatheterisatie.

Meestal gebeurt dit meermaals per dag en op regelmatige tijdstippen.

Deze techniek wordt vaak toegepast bij mensen die niet in staat zijn om op natuurlijke wijze de blaas te ledigen (bij blaasledigingsklachten of urinaire retentie), bijvoorbeeld door neurologische aandoeningen (MS, Parkinson, beroerte, aandoeningen ter hoogte van het ruggenmerg…), prostaatvergroting, na operaties of andere medische redenen.

Waarom Intermitterende Sondage

• Verminderen risico op urineweginfecties:
  een onvolledige lediging van de blaas kan problemen veroorzaken zoals terugkerende blaasontstekingen en ontsteking van de nieren en prostaat. Bij chronische infecties kunnen zich bovendien bepaalde blaas- of nierstenen vormen (infectiestenen).
• Voorkomen van nierbeschadiging:
  door onvolledige blaaslediging kan de blaas oprekken en vervormen, de blaasvullingsdruk kan stijgen en er kan op die manier afvloedhinder van urine vanuit de nieren optreden of terugvloei van urine van de blaas naar de nieren optreden (reflux), waardoor de nierfunctie kan afnemen.
• Verhogen comfort:
  Regelmatige blaaslediging vermindert de kans op ongemak door een volle blaas en kans op overloopincontinentie.

Benodigde Materialen:

• Steriele, zelfglijdende katheter
• recipiënt om urine op te vangen of toilet
• water en zeep, handdoek

Stappen bij het Uitvoeren van Intermitterende Sondage:

1. Voorbereiding:

• Was uw handen grondig met water en zeep en droog ze.
• Zorg voor een schone en rustige omgeving.
• Verzamel alle benodigde materialen en plaats ze binnen handbereik.

2. Positionering:

• Neem een comfortabele positie aan (liggend of zittend).
• Was het gebied rond de plasopening met water

3. Voorbereiden van de Katheter:

• Neem de katheter uit de verpakking
• Giet zonodig het water uit de verpakking in de WC of wasbak

4. Inbrengen van de Katheter:

• Bij vrouwen: spreid de schaamlippen (de huidplooien rond de vagina) voorzichtig uit elkaar en breng de katheter voorzichtig in de plasbuis..
• Bij mannen: Trek de penis recht omhoog en breng de katheter voorzichtig in de plasbuis.
• Let op dat u niet te veel druk uitoefent en stop als u weerstand voelt (vlak voor de katheter de blaas bereikt, is er dikwijls een lichte weerstand van de sluitspier, wacht totdat deze zich ontspant en schuif de sonde dan verder zonder weerstand).

5. Urineafvoer:

• Zodra de katheter correct is ingebracht, komt de urinestroom op gang. U zult voelen dat de blaas zich leegt.

6. Verwijderen van de Katheter:

• Wanneer de blaas leeg is, stopt de urinestroom. Dan verwijdert u de katheter voorzichtig door deze langzaam en gelijkmatig naar buiten te trekken.

8. Nazorg:

• Gooi de katheter en andere materialen op de juiste manier weg.
• Was uw handen opnieuw met water en zeep of gebruik handdesinfectiemiddel.
• Houd een logboek bij van de frequentie en hoeveelheid urine om eventuele patronen of problemen te identificeren.

Complicaties

Intermitterende sondage kan, hoewel het over het algemeen een veilige procedure is, verschillende mogelijke complicaties met zich meebrengen. Hier zijn enkele veelvoorkomende complicaties:

1. Urineweginfecties:

• Een van de meest voorkomende complicaties, veroorzaakt door bacteriën die de blaas binnendringen tijdens de katheterisatie. Symptomen zijn onder andere pijn bij het plassen, frequent urineren en koorts.

2. Bloedingen:

• Er kan bloed in de urine verschijnen, wat kan duiden op een verwonding van de urethra of blaas tijdens de procedure. Dit is merendeels het gevolg van lichte irritatie en verdwijnt na enkele dagen.

3. Urethrascheurtjes of -beschadiging:

• Onjuiste technieken of het gebruik van een ongepaste katheter kunnen leiden tot schade aan de plasbuis en op termijn tot littekenweefsel en vernauwing van de plasbuis.

4. Pijn of Ongemak:

• Sommige patiënten kunnen pijn of ongemak ervaren bij het inbrengen van de katheter of tijdens het urineren, vooral als de techniek niet correct wordt uitgevoerd.

5. Allergische Reacties:

• Sommige patiënten kunnen allergisch zijn voor materialen die in de katheter of het glijmiddel worden gebruikt, wat kan leiden tot irritatie of allergische reacties.

8. Psychologische Impact:

• Het proces van zelfkatheterisatie kan voor sommige patiënten emotioneel belastend zijn, wat kan leiden tot angst of stress. Goede begeleiding is dan ook belangrijk.

Om de kans op complicaties te minimaliseren, is het belangrijk om:

• Zorgvuldig de instructies voor zelfkatheterisatie op te volgen.
• Hygiënische technieken te hanteren om infecties te voorkomen.
• Regelmatig contact te hebben met uw zorgverlener om eventuele problemen tijdig te bespreken.

Neem onmiddellijk contact op met uw zorgverlener als u symptomen van complicaties ervaart, zoals koorts, pijn, of veranderingen in uw urine.

Conclusie

Intermitterende sondage kan een effectieve manier zijn om de blaashandeling te beheren en ongemak te verminderen. Met de juiste instructies en zorg kunt u deze procedure veilig en effectief uitvoeren. Aarzel niet om uw zorgverlener om hulp of advies te vragen als u vragen of zorgen heeft.