ZOL column: Stephanie Schreurs

It’s time to say goodbye

(Lees verder onder de foto)

Deze column werd geschreven door Stephanie Schreurs. Stephanie is één van de zes medewerkers van de dienst Pastorale Zorg en Zingeving in ZOL.

Klassieke muziek vult de kamer wanneer ik bij Paul op bezoek kom. Voor ik iets kan zeggen vraagt hij: “Heb je het boek ‘Alle mensen deugen’ van Rutger Bregman nu al gelezen?” Ik glimlach. “Nee, nog niet. Hoe gaat het met je?” “Het gaat zoals het gaat. Ik ga mijn vrienden bellen zodat ze deze week afscheid kunnen nemen. Sterven doe ik alleen.” 

Wanneer ik vraag hoe hij dat afscheid ervaart, wuift hij het weg: “Laten we liever over iets anders praten.” Paul praat graag en veel, maar niet over de eindigheid. Dus praten we verder over zijn leven. 

Paul woonde lange tijd alleen in Brussel. Hij hield van kunst en cultuur, bezocht musea en ging naar de opera. Hij las graag, schreef poëzie en sprak met vuur over schrijvers en kunstenaars. Vaak keek hij verbaasd wanneer ik een auteur of schilder niet kende. 

Door zijn ziekte ging zijn zicht achteruit. Lezen en schrijven lukten niet meer, en dat viel hem zwaar. “Waarom downloaden we geen luisterboeken op je telefoon?”, stel ik voor. “Goed idee,” zegt hij, “maar mag ik eerst iets vragen? 

Zou je het nummer Time to Say Goodbye” van Andrea Bocelli en Sarah Brightman op willen zetten?” We luisteren samen in stilte. Pauls ogen vullen zich met tranen. Aan het einde fluistert hij: “It’s time to say goodbye”. Ik knik, wetende dat hij geen verdere woorden wil.

Enkele dagen later bezoek ik Paul voor een laatste keer. Zijn vrienden komen namiddag langs. Daarna zal hij zich afsluiten in stilte, zo wil hij het. Ik ga naast hem zitten en zeg dat ik dankbaar ben dat ik hem mocht leren kennen. “Dat is wederzijds”, knikt hij. “Je gaat dat boek nu toch wel lezen?” “Dat doe ik”, beloof ik. “Het is tijd hé”, zeg ik zacht. “Ja”, antwoordt hij. Bij het buitengaan werp ik hem een laatste blik toe. Hij knipoogt.

Twee dagen later overlijdt Paul. Hij heeft me nog meer doen beseffen hoe belangrijk autonomie is voor mensen, tot het laatste moment. Hij wilde sterven zoals hij geleefd heeft: alleen, omringd door muziek en verhalen. Dat boek heb ik intussen gelezen. En telkens wanneer Andrea Bocelli op de radio klinkt, knipoog ik terug naar Paul.