Pijn en zwelling van de balzak kunnen diverse oorzaken hebben. Het is belangrijk om de oorzaak te achterhalen, zodat de juiste behandeling kan worden gestart. Soms moet de behandeling zeer dringend gestart worden om schade of verlies van de teelbal tegen te gaan. Daarom is een pijnlijke of plots gezwollen balzak een reden om spoedig een arts te consulteren.
Hieronder vindt u de meest voorkomende oorzaken van scrotale pijn en zwelling.
1. Epididymitis (bijbalontsteking)
Epididymitis is een ontsteking van de bijbal, een buisachtige structuur die zich achter de testikels bevindt. De belangrijkste oorzaak is een bacteriële infectie of urineweginfectie, maar ook vaak als gevolg van seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) zoals chlamydia of gonorroe. Symptomen zijn pijn, zwelling en roodheid in het scrotum. Belangrijk is om snel een diagnose te kennen, door klinisch onderzoek en echografie, om dan te starten met antibiotica
2. Orchitis
Orchitis is een ontsteking van de testikel, vaak veroorzaakt door een bacteriële infectie, of een virale infectie, zoals de bof. Dit kan gepaard gaan met koorts, zwelling en pijn in de testikels. Orchitis kan ook optreden als gevolg van epididymitis (bijbalontsteking). Hier is ook een klinisch onderzoek en echografie aangewezen om spoedig te starten met antibiotica.
3. Torsie van de zaadstreng (torsio testis)
Torsie van de zaadstreng is een medische noodsituatie waarbij de zaadstreng, waardoor de bloedvaten die naar de testikels lopen, zich om zijn as draait en zo de bloedtoevoer naar de testikel verhindert, wat ernstige pijn en zwelling veroorzaakt. Het komt vaak voor bij jonge mannen en vereist snel medische ingreep om de testikels te redden. Tijdens deze “torsie” wordt de teelbal niet van bloed voorzien, en kan zo ernstige schade oplopen als deze niet snel wordt behandeld. Een urgente diagnosestelling door klinisch onderzoek en echografie zijn hier ook aangewezen.
4. Hernia
Een liesbreuk (inguinale hernia) kan zwelling en pijn in de lies en het scrotum veroorzaken. Dit gebeurt wanneer een deel van de darmen of ander weefsel door een zwakke plek in de buikwand naar de lies of balzak uitpuilt. Bij lichamelijke inspanning of hoesten kan de zwelling toenemen. Bij een liesbreukherstel wordt een kleine incisie in de lies gemaakt, de breuk vrijgemaakt, de breukpoort wordt gesloten en verstevigd met een synthetisch netje.
(Link liesbreuk herstel)
5. Varicocele
Een varicocele is een kluwen van gezwollen aders in de balzak die meestal geen pijn veroorzaakt, maar soms wel een gevoel van zwaarte of pijn kan veroorzaken. Het kan ook leiden tot verminderde vruchtbaarheid. De aandoening komt het vaakst voor aan de linkerkant van het scrotum en ontstaat tijdens de kinderleeftijd.
Een varicocele moet niet altijd behandeld worden, enkel bij hinderlijke pijn en indien de teelbal niet symmetrisch meegroeit met de rechter teelbal.
6. Spermatocele
Een spermatocele is een goedaardige cyste die zich vormt in de bijbal (epididymis). Deze cysten bevatten vocht en kunnen zich langzaam ontwikkelen zonder pijn te veroorzaken. Indien deze cysten groot worden, kunnen ze ongemak of een voelbare zwelling in het scrotum veroorzaken. Ook om esthetische redenen kunnen deze cysten verwijderd worden.
7. Hydrocele
Een hydrocele is een goedaardige vochtophoping die zich vormt in de balzak rond de teelbal. Deze zwelling kan zich langzaam ontwikkelen zonder pijn te veroorzaken. Indien deze zwelling te groot wordt, kan ze ongemak of een voelbare zwelling in het scrotum veroorzaken. Ook om esthetische redenen kan deze hydrocele verwijderd worden.
8. Trauma
Een direct letsel aan de testikels, zoals een trap of ander direct trauma, kan onmiddellijk ernstige pijn en zwelling veroorzaken. Meestal verdwijnt de pijn na enige tijd, maar het kan ook leiden tot complicaties als hematomen (bloeduitstorting) of infecties. Bij een acute zwelling of acute pijn die niet verdwijnt, is een dringend consult nodig bij een arts om een verdere diagnose te stellen.
9. Kanker van de testikels
Hoewel relatief zeldzaam, kan testiskanker zich manifesteren als een pijnloze, harde zwelling in de testikels. Het is belangrijk om elke ongewone zwelling of verandering in de grootte van de testikels te laten onderzoeken door een arts om een teelbalkanker uit te sluiten .