Een kromstand van de penis is een aandoening waarbij de penis tijdens een erectie een merkbare kromming vertoont. Deze kromming kan aangeboren zijn of op latere leeftijd ontstaan.
Een aangeboren kromstand wordt meestal opgemerkt in de puberteit, deze krommingen wijzen meestal naar onder. Soms wordt deze kromstand ook al opgemerkt op kinderleeftijd. Belangrijk te vermelden is dat kromstanden bij kinderen enkel behandeld worden indien deze zeer uitgesproken zijn. Voor de milde tot matige krommingen wordt een afwachtende houding aangenomen.
De kromming kan echter ook ontstaan in de loop der tijd en wordt dan algemeen de ziekte van Peyronie genoemd. Deze kromming kan variëren van mild tot ernstig en kan naar boven, naar beneden, naar links of naar rechts buigen. De ziekte van Peyronie is een volledig goedaardige ziekte, veroorzaakt door de vorming van littekenweefsel in de zwellichamen van de penis. Het ontstaansmechanisme is slecht begrepen. Een mogelijke oorzaak kan een (microscopisch) letsel van het zwellichaam tijdens seksuele betrekkingen zijn. Het littekenweefsel dat zich vormt na het letsel kan ervoor zorgen dat de penis kromt tijdens een erectie.
De ziekte van Peyronie kan, naast pijn en penetratiemoeilijkheden, ook erectiestoornissen veroorzaken waardoor de penis minder hard wordt als voorheen en minder lang aanhoudt.
De ziekte van Peyronie wordt gekenmerkt door een acute (soms) pijnlijke faze waarbij zich een hardere ontstekingszone vormt in één of beide zwellichamen en de penis (vaak, maar niet altijd) in erectie een kromming begint te vertonen. De behandelingsopties in deze acute faze zijn eerder beperkt. Er kan eventueel gestart worden met medicatie of stretch-apparaten (waaronder een vacuumpomp).
In sommige gevallen kan een operatie nodig zijn om de kromstand te corrigeren. De indicatie tot operatief ingrijpen wordt vooral door de patiënt zelf gesteld. Zo de kromstand eerder beperkt is en geen problemen stelt is een ingreep niet nodig. Zo de kromstand seksuele betrekkingen pijnlijk of onmogelijk maakt kan zeker een operatie overwogen worden. Dit gebeurt in het vroegste geval wanneer de ziekte en ook de kromming enkele maanden stabiel gebleven is (de chronische faze).
Er zijn verschillende operatiemethoden.
Belangrijk te weten is dat de ziekte van Peyronie een goedaardige, maar wel invaliderende aandoening is, die onherstelbare schade aan de zwellichamen aanbrengt. Als gevolg hiervan treedt vaak een verkorting van de penis op, bovendien kunnen ook erectiestoornissen ontstaan.
De penis zal, zelfs na een operatieve correctie, niet meer zijn zoals deze tevoren was.